resetpowiększdrukuj

Spotkanie siedmiu kultur pogranicza polsko-słowackiego

Podstawowe informacje o projekcie
Podstawowe informacje o projekcie
Na pograniczu polsko-słowackim, w jego historyczno-geograficznych krainach: Podhalu, Spiszu, Orawie i Liptowie od średniowiecza przenikały się wzajemne wpływy wielu narodów i kultur: polskiej, słowackiej, węgierskiej, niemieckiej, żydowskiej, łemkowskiej i romskiej. Ich ślady odnajdujemy w zachowanych do dziś zabytkach architektury i sztuki, obyczajach, języku i folklorze. Różnorodność i bogactwo dziedzictwa kulturowego pogranicza polsko-słowackiego, którego niepowtarzalny charakter współtworzyło przez wieki siedem różnych kultur stanowi unikalną, niezbywalną wartość. Ten wielki dorobek kulturowy pogranicza warto chronić, prezentować oraz upowszechniać. Dlatego też Związek Euroregion "Tatry" wraz z polskimi i słowackimi partnerami: Zdruzeniem Region "Tatry", Muzeum w Kieżmarku i Powiatowym Centrum Kultury w Nowym Targu realizuje projektu pt. Spotkanie siedmiu kultur pogranicza polsko-słowackiego „Od Ladislava Mednyanszkeho do Jana Kantego Pawluśkiewicza”. Jest on współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka 2007-2013.
Wydawnictwo albumowe pt. "Najstarsze wizerunki Tatr"
Wydawnictwo albumowe pt. "Najstarsze wizerunki Tatr"
Położone w samym sercu polsko-słowackiego pogranicza Tatry od wieków budziły respekt swoją niedostępnością i grozą, a zarazem kusiły ukrytymi skarbami ziemi zarówno mieszkańców krain rozpościerających się wokół gór, jak i przybywających tu licznie podróżników, badaczy, poszukiwaczy przygód i cennych kruszców. To oni są autorami pierwszych, często bardzo fantazyjnych wyobrażeń Tatr. Z czasem zaczęto zapuszczać się w głąb Tatr, odkrywać je i poznawać. Powstawały coraz bardziej realne mapy, ryciny oraz panoramy Tatr widzianych z południowej i północnej strony. W rezultacie w ciągu wieków w zbiorach muzeów, galerii, bibliotek, archiwów i prywatnych kolekcjonerów zgromadzona została bogata i różnorodna ikonografia Tatr, którą prezentujemy w przygotowanym wydawnictwie albumowym.
Międzynarodowa konferencja naukowa pt. "Ikonografia Tatr"
Międzynarodowa konferencja naukowa pt. "Ikonografia Tatr"
Kontynuacją tematyki związanej z odkrywaniem, upowszechnianiem i prezentacją najstarszych wizerunków Tatr jest międzynarodowa konferencja naukowa poświęcona problematyce ikonografii Tatr. Zostanie ona zorganizowana w ramach projektu przez Združenie Region "Tatry" w Kieżmarku. W konferencji wezmą udział przedstawiciele instytucji kultury, sztuki i nauki oraz specjaliści z różnych dyscyplin wiedzy, którzy poprzez swoją pracę naukową, twórczość i pasje związali się z Tatrami. Teksty wygłoszonych referatów opublikowane zostaną w języku polskim, słowackim i angielskim w tomie pokonferencyjnym.
Książka pt. "Pamiątki siedmiu kultur w słowackich miastach Euroregionu "Tatry"
Książka pt. "Pamiątki siedmiu kultur w słowackich miastach Euroregionu "Tatry"
Książka pt. "Pamiątki siedmiu kultur w słowackich miastach Euroregionu "Tatry", która zawierać będzie archiwalne materiały, fotografie i informacje dokumentujące ślady obecności przedstawicieli siedmiu kultur w najważniejszych słowackich miastach Euroregionu "Tatry".
Wydawnictwo albumowe pt. "Edward Sutor. Rzeźbiarskie wizje"
Wydawnictwo albumowe pt. "Edward Sutor. Rzeźbiarskie wizje"
Wydawnictwo albumowe pt. Edward Sutor. Rzeźbiarskie wizje autorstwa Antoniego Nowaka jest, jak pisze we wstępie Autor, „próbą przybliżenia postaci i sztuki wybitnego nowotarskiego artysty, którego dorobek artystyczny wciąż czeka na pełniejsze odkrycie”. Opowieść Autora wprowadza czytelnika w świat Edwarda Sutora ukryty za wysokim parkanem. Poznajemy jego dziecinstwo, przerwaną wybuchem II wojny światowej młodość, naznaczoną chorobą dorosłość. Zaglądamy na podwórko, do ogrodu, piwnicy i jego mieszkania, towarzyszymy mu podczas pracy twórczej, kiedy rzeźbiarskie wizje stawały się rzeczywistością, tworząc niezwykły i tajemniczy teatr postaci.
Biennale Sztuki Naiwnej i Art Brut Pogranicza Polsko-Słowackiego im. Edwarda Sutora
Biennale Sztuki Naiwnej i Art Brut Pogranicza Polsko-Słowackiego im. Edwarda Sutora
W 2009 roku minęła 25. rocznica śmierci Edwarda Sutora, nowotarskiego rzeźbiarza amatora, wybitnego przedstawiciela sztuki art brut. Ten niezwykły artysta i jego dorobek twórczy stały się dla Związku Euroregion „Tatry” inspiracją do zorganizowania Biennale Sztuki Naiwnej i Art Brut Pogranicza Polsko-Słowackiego im. Edwarda Sutora. Twórczość artystów amatorów z nurtu sztuki naiwnej i art brut pozostaje bowiem poza głównymi, uznanymi kierunkami sztuki, na peryferiach oficjalnych konwencji i stylów. Nie jest ona też właściwie doceniana i udostępniana szerokiej publiczności. Wyrażamy przekonanie, że zorganizowane przez nas biennale spotka się z zainteresowaniem artystów i znawców przedmiotu oraz zainicjuje cykliczną realizację tego typu przeglądów twórczości artystów pogranicza polsko-słowackiego.
Motywy kultur pogranicza polsko-słowackiego w twórczości kompozytorskiej J. K. Pawluśkiewicza
Motywy kultur pogranicza polsko-słowackiego w twórczości kompozytorskiej J. K. Pawluśkiewicza
Twórczości Jana Kantego Pawluśkiewicza - jednego z patronów artystycznych projektu - poświęcone zostały słowacko-polskie warsztaty muzyczne pt. "Motywy różnych kultur pogranicza polsko-słowackiego w twórczości kompozytorskiej Jana Kantego Pawluśkiewicza". Zwieńczeniem warsztatów był koncert w wykonaniu ich uczestników, zorganizowany na odnowionym dziedzińcu Zamku w Kieżmarku.
Prezentacja folkloru, rzemiosła i kuchni siedmiu kultur pogranicza polsko-słowackiego
Prezentacja folkloru, rzemiosła i kuchni siedmiu kultur pogranicza polsko-słowackiego
Jednym z przedsięwzięć projektu jest prezentacja tradycyjnego rzemiosła, folkloru i kuchni siedmiu kultur pogranicza polsko-słowackiego zorganizowana przez partnerów projektu – Powiatowe Centrum Kultury w Nowym Targu i Muzeum w Kieżmarku. Prezentacjom w wykonaniu amatorskich zespołów folklorystycznych towarzyszyć będą pokazy i nauka ginących zawodów, połączone z warsztatami twórców ludowych i rzemieślników oraz degustacją tradycyjnych potraw.
Odnowienie historycznego dziedzińca Zamku w Kieżmarku
Odnowienie historycznego dziedzińca Zamku w Kieżmarku
Zamek w Kieżmarku, o którym pierwsza wzmianka pochodzi z 1463 roku, jest jedynym w całości zachowanym zamkiem na Spiszu. Należy do unikatowych zabytków pogranicza polsko-słowackiego i środkowej Europy. Zamek usytuowany jest w samym centrum miasta i dostępny jest dla zwiedzających przez cały rok. Jego dzieje są doskonałym przykładem spotykania się na pograniczu polsko-słowackim różnych kultur. Od września do grudnia 2009 roku Muzeum w Kieżmarku, będące partnerem projektu pt. Spotkanie siedmiu kultur pogranicza polsko-słowackiego „Od Ladislava Mednyánszkeho do Jana Kantego Pawluśkiewicza”, prowadziło na zamkowym dziedzińcu o powierzchni 720 m2 prace renowacyjne i adaptacyjne.
Wystawa pt. "Malarskie opowieści Antoniego Krzystyniaka i Juliusa Povazana"
Wystawa pt. "Malarskie opowieści Antoniego Krzystyniaka i Juliusa Povazana"
Wystawa malarstwa dwóch wybitnych współczesnych malarzy z nurtu sztuki naiwnej – nowotarżanina Antoniego Krzystyniaka, którego twórczość wciąż pozostaje mało znana szerszej publiczności oraz Júliusa Považana, którego obrazy prezentowane są w licznych galeriach w całej Europie i świecie. Obydwaj malarze inspiracje do swojej twórczości czerpią z życiowych doświadczeń. Obaj również często opowiadają o obrzędach świątecznych oddając ich nastrój i pokazując lokalne zwyczaje. Każdy z tych dwóch malarzy ma swój styl, rozpoznawalny na pierwszy rzut oka. Ich malarskie opowieści nie wymagają podpisu.
Wystawa pt. "Najstarsze wizerunki Tatr na rycinach, litografiach i mapach"
Wystawa pt. "Najstarsze wizerunki Tatr na rycinach, litografiach i mapach"
Wystawa pt. "Najstarsze wizerunki Tatr na rycinach, litografiach i mapach" jest szczególnym zaproszeniem do odbycia podróży w czasie i poznania najstarszych, często bardzo fantazyjnych wyobrażeń Tatr, przedstawionych na kilkudziesięciu rycinach, litografiach i mapach, wypożyczonych z bogatych zbiorów Henryka Rączki, a także Biblioteki Jagiellońskiej, Muzeum w Kieżmarku oraz innych. Na wystawie można podziwiać m.in. pochodzący z wydanej w Norymberdze w 1493 roku jednej z pierwszych drukowanych kronik autorstwa Hartmanna Schedla drzeworyt z widokiem Krakowa, w którego lewym górnym rogu przedstawiono pagórkowate góry, najprawdopodobniej Tatry. Prezentowany jest również pierwszy znany wizerunek miasta Kieżmarku, w którego tle bardzo wyraźnie rysują się Wysokie Tatry. Zgromadzono również kolekcję litografii z widokami Tatr, wykonane przez Emanuela Kronbacha w 1832 roku, liczne ryciny, mapy i najstarsze tatrzańskie panoramy.
Podpisanie Umowy partnerskiej
Podpisanie Umowy partnerskiej
W dniu 27 lipca 2009 r. w siedzibie Euroregionu "Tatry" uroczyście podpisano Umowę partnerską dotyczącą realizacji projektu pt. Spotkanie siedmiu kultur pogranicza polsko-słowackiego „Od Ladislava Mednyánszkeho do Jana Kantego Pawluśkiewicza”, który uzyskał dofinansowanie w wysokości 380.728,35 EUR z Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika Słowacka 2007-2013 oraz ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Umowę podpisali przedstawiciele polskich i słowackich partnerów realizujących projekt: Związku Euroregion "Tatry", pełniącego rolę partnera wiodącego oraz Združenia Region "Tatry", Muzeum w Kieżmarku i Powiatowego Centrum Kultury w Nowym Targu.